Wednesday, 22 April 2015

The cost of our own blind folly

What a difference a year makes! 12 months ago we were contemplating "exodus" to the markets and now we hope to avoid "exodus" from the Eurozone ...

Here follows an exercise of numbers. It is an analyses of cost of debt based on real market yields and a simple allocation between bonds and t-bills. This exercise was prepared to depict the true implications of (our own blind folly as Homer would put it):

a) the failure of former government to close the review and secure the return to normalcy (access to money markets) and/or an auxiliary funding source through the transformation of the unused HFSF funds into a precautionary funding line (ECCL), and of

b) the failure of the new government to come in terms with the realities of 21st century politics and economics in the fragile environment of an economy that has just undergone a cruel but necessary fiscal adjustment, has lost over 25% of its GDP in the process of doing so and has acquired, as a result, a third world-like-unemployment situation.

Meddling government tasks, the newly elected coalition, muddles through awkwardness and disambiguation with institutions, symbols, ideal-isms, accounting practices, foreign affairs, Laws, and The People.

The result is an absolute disaster that makes Grecovery impossible! 

Much like in Homer's Odyssey, we must now muddle through another epic journey to the unknown.

[1] Tell me, O Muse, of the man of many devices, who wandered full many ways after he had sacked the sacred citadel of Troy. Many were the men whose cities he saw and whose mind he learned, aye, and many the woes he suffered in his heart upon the sea, [5] seeking to win his own life and the return of his comrades. Yet even so he saved not his comrades, though he desired it sore, for through their own blind folly they perished—fools, who devoured the kine of Helios Hyperion; but he took from them the day of their returning.

[30] ....... (Zeus) "Look you now, how ready mortals are to blame the gods. It is from us, they say, that evils come, but they even of themselves, through their own blind folly, have sorrows beyond that which is ordained."

To continue in Homer's Odyssey, book 1 to 24, please go to

Tuesday, 7 April 2015

Ο Τσιπραλεξίξ στην χώρα των Ρως

Βρισκόμαστε στο 2015 μ.Χ. Δύο χρόνια μετά την ιστορία της Κύπρου, καμία περιοχή της Ένωσης δεν βρίσκεται στο μνημόνιο. Καμία; Όχι! Υπάρχει μία μικρή περιοχή στην άκρη της Βαλκανικής που αντιστέκεται. Χάρη στα μαγικά φίλτρα του δρ. (τίτλος για δρυΐδες) Βαρουφακίξ!

Όμως κάτι έχει αλλάξει. Που είναι οι γνωστοί μας ήρωες Οβενιζελίξ και Ασαμαρίξ; Σε μία ανατροπή του μύθου, ο βάρδος Πανοκαμμενίξ κατόρθωσε να τους απομονώσει. Τα παιδιά της αλλαγής με την καθοδήγηση του δαιμόνιου Τσιπραλεξίξ και την υποστήριξη του Πανοκαμμενίξ και του Λαφαζανίξ έχουν αναλάβει τα ηνία της ανυπότακτης χώρας.

Οι Ευρωμαίοι του Καίσαρα Μέρκελους Σόιμπλους καραδοκούν. Θα τα καταφέρουν οι φίλοι μας, πάντα με την βοήθεια του δρυίδη Βαρουφακίξ; Ο χρόνος περνάει και τα μυστικά συστατικά του μαγικού τους φίλτρου τελειώνουν και μαζί τους και η ελπίδα!

Ο αρχηγός Μοναρχοπροκοπίξ βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Οι Οβενιζελίξ και Ασαμαρίξ είχαν κατορθώσει να αποτρέψουν την έξοδο με τίμημα την κατασπατάληση του μαγικού φίλτρου. Ο Τσιπραλεξίξ υποσχέθηκε μαγικό φίλτρο για όλους αλλά τώρα ο Βαρουφακίξ έχει τα χέρια του δεμένα. Χωρίς τα απαραίτητα συστατικά, δεν υπάρχει φίλτρο. Και οι Ευρωμαίοι το ξέρουν. Η χώρα περιβάλλεται από βαρβάρους και Ευρωμαίους. Αν δεν καταφέρουν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα για την κατασκευή του φίλτρου υλικά, η χώρα δείχνει καταδικασμένη.

Ο Τσιπραλεξίξ και ο Πανοκαμμενίξ προτείνουν να ζητήσουν την βοήθεια του ηγέτη των Ρως (χώρα των βαρβάρων του βορρά) Ολιγαρχίξ (στην γλώσσα των Ρως, Πούτιν). Αυτό έχει εξοργίσει τον Ευρωμαίο Καίσαρα Μέρκελους Σόιμπλους αλλά και τον αρχηγό των Αμερίκιους Μπαρακομπάμα, σύμμαχο των φίλων μας και βασικό προμηθευτή αμυντικών μενίρ (μεγάλοι ογκόλιθοι που χρησιμοποιούνται κυρίως για λατρευτικούς σκοπούς τους οποίους οι φίλοι μας, με την δύναμη του μαγικού φίλτρου, εκτοξεύουν στους αντιπάλους τους). Για να εξευμενίσουν τον Μπαρακομπάμα, ο δαιμόνιος Τσιπραλεξίξ και ο βάρδος Πανοκαμμενίξ, παράγγειλαν την αναβάθμιση των παλιών μενίρ απευθείας στην Λοκχιντία της Αμερικίας.

Αποτέλεσμα εικόνας για αστερίξΑλλά αυτά δεν είναι τα μόνα τους προβλήματα. Η ζωή έχει πολλές ακόμα ανατροπές! Η Ζωή, συναγωνίστρια του Τσιπραλεξίξ και κόρη του παλιού αρχηγού της φυλής των Συριζαίων, έχει βαλθεί να κάνει την χώρα άνω κάτω. Τα έχει βάλει με όλους και με όλα. Έχει οργανώσει επιτροπή για την διερεύνηση της "φρεσκότητας" των ψαριών του Καταλφαβητίξ ενώ ταυτόχρονα καταγγέλλει τους παλιούς αρχηγούς και ήρωες Οβενιζελίξ και Ασαμαρίξ για το Μεμοράντουμ (στο μέλλον μνημόνιο συνεργασίας) με τους Ευρωμαίους.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Τσιπραλεξίξ ξεκινάει το μεγάλο ταξίδι του για την χώρα των Ρως!

Monday, 16 March 2015

Political Risk + Risk of Grexit = Risk of Grexident

Greece is between a rock and a hard-place for yet another time! And it's not that long ago since the last episode in 2011-2012. This time, however, it's different. There seems to be an alternative to a negotiated agreement. The Grexident!

Today's relative and absolute risk, as measured by the spread of the Greek bond yields Vs EZ peers' (and not only the German bund) is peaking. In absolute terms, it's only comparable to August-September 2012. In relative terms, it has never been higher. This is indicated on the chart by the length of bracket (2) in a logarithmic scale.

For argument's sake, if Greece had not derailed, since last summer and notably since last fall, the Greek 10-year yield could have been trading at 2.00% (as indicated by the green line). This means that the Greek government could had access to markets at such low levels, while shorter maturities would had been trading even lower. This failure (to do so) is the combination of former government's inability to tackle the reforms needed to close the last review and exit the Programme and main opposition's, now the "new government", inability to assess the realities of the big picture.

There is, none the less, an educated guess, a feeling that this is not just a mare oversight of policy implications but rather a "Plan B". The re-introduction of a national currency (a new Drachma) that will allow the "new government" to regain monetary independence and exercise its Marxist-Leninist programme, away from the neoliberal policies of the Eurozone and possibly the EU.

At what cost? At whose expense, I wonder?

Saturday, 28 February 2015

Ο κύβος ερρίφθη

Tα πράγματα, για εμένα, είναι πλέον ξεκάθαρα. Οδηγούμαστε με μαθηματική βεβαιότητα στην επιλογή του εθνικού νομίσματος.

Η κυβέρνηση συνολικά το θέλει για να ανακτήσει τον έλεγχο της κυκλοφορίας του χρήματος και για να εφαρμόσει τις πολιτικές της, κάτι που θα ήταν ασυμβίβαστο με το ευρώ, την χρηματοοικονομική κατάσταση της χώρας αλλά και τις πολιτικές της Ε.Ε.

Πολιτικά, το μήνυμα ότι το νόμισμα δεν είναι φετίχ είχε δοθεί. Επειδή όμως αυτό δεν είχε την πλειοψηφία στην κοινή γνώμη αποσύρθηκε και αντικαταστάθηκε με μία ψευδεπίγραφη διαβεβαίωση ότι θα παραμείνουμε στο ευρώ, εφόσον αυτό δεν μας σκοτώνει. Το είπε δε ξεκάθαρα χθες και η Υφυπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης (Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης) Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά.

Τι γίνεται τώρα. Υπάρχει μία δήθεν συμφωνία, χωρίς λεφτά, που μας οδηγεί σχεδόν αναγκαστικά σε χρεοκοπία (πιστωτικό γεγονός) με βάση και τους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς. Υπάρχει ακόμα η διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα θα τιμήσει τις υποχρεώσεις της και δεν θα προβεί σε μονομερείς ενέργειες η οποία όμως στο εσωτερικό έχει επί της ουσίας ανατραπεί με τις δηλώσεις και τις πράξεις Βαρουφάκη, Στρατούλη, Λαφαζάνη την τελευταία εβδομάδα. Ταυτόχρονα ο πρωθυπουργός τρέχει να προλάβει τις πολιτικές εξελίξεις καταθέτοντας νομοσχέδια που μπορεί εν μέρει να θεωρηθούν και μονομερείς ενέργειες (να τονίσω το εν μέρει). Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας προεξέχοντος του Γερμανού υπουργού οικονομικών Σόιμπλε, αλλά και οι Θεσμοί, δηλώνουν ότι πρέπει να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του υφιστάμενου προγράμματος που για την κυβέρνηση δεν υπάρχει και ας το έχει προσυπογράψει στο τελευταίο Eurogroup αλλά και να μην αθετηθεί η ρητή υπόσχεσή της για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της. Έτσι το σκηνικό της ρήξης είναι στημένο.

Στην «νέα δραχμή» θα πάμε για να αποφύγουμε την ανθρωπιστική κρίση και την νομισματική ασφυξία που θα προκαλέσει η ολική ρήξη αλλά και για να καταστούν «κοινωνικά βιώσιμες οι χρηματοδοτικές μας υποχρεώσεις» (Τσίπρας στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ 28/2). Όμως μετά την κατάρρευση και την πιθανή ή καλύτερα αναπόφευκτη έξοδό μας από την Ευρωπαϊκή Ένωση [1] [2], το χρέος μας στα κράτη και τους Θεσμούς, που θα παραμένει σε ευρώ, μπορεί κάποια στιγμή να κουρευτεί αλλά θα αξίζει και θα κοστίζει τα ίδια ή και περισσότερα σε όρους νέου νομίσματος και θα αποτελεί το ίδιο ή ένα μεγαλύτερο μέρος ενός σημαντικά μικρότερου ΑΕΠ.

Υπάρχει και η επιλογή της μονομερούς ολικής διαγραφής του χρέους αλλά δεν ξέρω πως αυτό γίνεται μεταξύ κρατών ή αν έχει γίνει ποτέ ή τι συνέπειες θα είχε για την ήδη οριακή κατάσταση της χώρας σε διεθνές επίπεδο!

Το πόσο θα υποτιμηθεί το νέο νόμισμα ή το ποιο θα είναι το συνολικό κόστος για την οικονομία είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Θα είναι όμως και τα δύο σημαντικά.

Η αρχική υποτίμηση μπορεί να φτάσει το 50-60% (παλαιότερη εκτίμησή μου [3]) μέγεθος που έχει συζητηθεί και από αρκετούς αναλυτές (ότι αυτό αξίζει). Το που θα ισορροπήσει τελικά η νέα ισοτιμία είναι ένα άλλο θέμα το οποίο θα κριθεί στο μέλλον._

Thursday, 18 December 2014

Το φάντασμα των Εκλογών του παρελθόντος

Δύσκολη νύχτα χθες. Εκεί που τα ‘πινα με κάποιον κολλητό μου … την είδα. Πλάσμα αγγελικό!

«Γεια σου, ήρθα» μου είπε, ακριβώς όπως το είχε προβλέψει το πρώην αφεντικό μου! «Συγνώμη σας ξέρω», απάντησα απορώντας ενώ μου έπεφτε το πούρο από το στόμα. Ωχ έμπλεξα σκέφτηκα. Βγήκα για «business dinner» και τώρα άντε να μαζευτώ. Nα μείνω ή να φύγω; Το αιώνιο δίλημμα! Τέλος πάντων. Ενώ σκεφτόμουν αυτά, αυτή μου είπε με ύφος τσαχπίνικο «είμαι το φάντασμα των Εκλογών του παρελθόντος» και ανοίγοντας τα χέρια της έριξε κάτι στο ποτό μου. Τα πάντα εξαφανίστηκαν και βρέθηκα ξαφνικά μπροστά στην κάλπη, ενώπιος ενωπίω.

Θυμάσαι, με ρώτησε. Τότε που ψήφισες για πρώτη φορά. Θυμάσαι;

Δυσκολεύτηκα για λίγο αλλά σιγά-σιγά αναγνώρισα την εικόνα του Δημοτικού σχολείου στην πλατεία Κυψέλης. Όχι απλά ψήφιζα (για πρώτη φορά) αλλά ήμουν και εφορευτική επιτροπή και στις τρεις εκλογές του 1989-90! Έπος. Σκάνδαλα, οικονομική κρίση, διαφθορά και Ειδικά Δικαστήρια (live). Ούτε το «Τόλμη και Γοητεία» δεν έπιανε τέτοια νούμερα στην «AGB». Εκλογές, οικουμενική, αποτυχία στις τρεις διαδοχικές ονομαστικές ψηφοφορίες για την εκλογή ΠτΔ (στις 19, 25 Φεβρουαρίου και 3 Μαρτίου 1990) και ξανά εκλογές! «Τι μου θύμισες» της είπα ενώ ταυτόχρονα πέρναγε από το μυαλό μου, ρε μπας και έχω ντεζαβού;

Να μην μακρηγορώ, είδα εκλογές και εκλογές, πρόσωπα και πράγματα που μας έφεραν ως εδώ. Σκέφτηκα πολλές φορές «τι μ...ς κάναμε». Μία το ένα και μία το άλλο και πάντα «χειρότερα δεν γίνεται», μα τελικά σχεδόν πάντα τα κατάφερναν. Είδα εκσυγχρονισμό και επανίδρυση, λεφτά υπάρχουν (δηλαδή θα τα βρούμε από την φοροδιαφυγή, κλπ …) και τι δεν είδα!

Απογοήτευση την απογοήτευση εν μέσω αφθονίας και ευμάρειας, γιατί λεφτά όντως υπήρξαν. Αλλά για ποιους; Δημόσιοι υπάλληλοι και σύμβουλοι με μισθούς Γενικών Διευθυντών πολυεθνικής, αλλά αφορολόγητους. Είδα λαμόγια, ελεύθερους επαγγελματίες και υδραυλικούς με φορολογική δήλωση 12.000 ευρώ αλλά και με Cayenne με leasing. Είδα σκαφάτους και σπιτάτους εκατομμυρίων. Είδα ελεγκτές της εφορίας/σδοε κλπ με ύφος χαζού κουταβιού να λένε «τι να κάνουμε, υπάρχουν παραβάσεις του κώδικα βιβλίων και στοιχείων και αν τις βεβαιώσω το πρόστιμο θα πάει 200 … οπότε με 30+30 κλείνουμε». Είδα «ακάλυπτους» … και τι δεν είδα!

Στις 23, θα σε επισκεφτεί το «φάντασμα των τωρινών Εκλογών» είπε το πλάσμα. Και δεν θα είναι γλυκιά και τσαχπίνα σαν και μένα, συμπλήρωσε φεύγοντας έτσι όπως ήρθε. Έτσι ξαφνικά. Σαν και ‘σενα καμιά, σκέφτηκα!

Η δήλωση του Γιοβανόπουλου με ξύπνησε … «βρείτε τα επιτέλους» -το μόνο που κατάλαβα.

Σημείωση: The Ghost of Christmas Past is the first of the three spirits to haunt Ebenezer Scrooge. This angelic spirit shows Scrooge scenes from his past that occurred on or around Christmas, in order to demonstrate to him the necessity of changing his ways, as well as to show the reader how Scrooge came to be a bitter, coldhearted miser.

Thursday, 11 December 2014

The Greek Crisis: Για γέλια και για κλάματα

The Greek Crisis: Για γέλια και για κλάματα: του Αριστείδη Ν. Χατζή Τα Νέα 10 Δεκεμβρίου 2014 Από το πρωί της περασμένης Παρασκευής και για τέσσερις ημέρες το Πανεπιστήμιο Αθηνών...

Friday, 28 November 2014

Ένα έθνος, ένας λαός ... (δεν γίναμε!)

Διαβάζοντας με την κόρη μου το μάθημα της "Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής" έκανα μια θλιβερή συνειδητοποίηση. 200 χρόνια μετά τον Κοραή και μετά την Επανάσταση,  δεν κατορθώσαμε να γίνουμε ένα έθνος, ένας λαός.

Ορισμός: «Έθνος είναι ένα σύνολο ανθρώπων που είναι ενωμένο με στοιχεία κοινού πολιτισμού, κοινού ιστορικού παρελθόντος, έχουν κοινές επιδιώξεις, πολλές φορές μιλούν την ίδια γλώσσα και έχουν την ίδια θρησκεία.»

Πριν αρχίσετε να αμφισβητείτε τον ορισμό, ας αρκεστούμε σε αυτό. Η κοινή μας ιστορία σταματά λίγο πριν τους Μακεδόνες και τον Μέγα Αλέξανδρο.  Έκτοτε υπάρχει το βολικό «κενό» της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής περιόδου με κυρίαρχη την εκκλησιαστική ιστορία, την άνοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να φτάσουμε στην εποχή της Επανάστασης, όπου και εδράζεται η αιτία του σύγχρονου δράματος που λέγεται Ελλάδα και Ελληνικό Έθνος (έθνος δεν είναι το κράτος).

Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτή ιστορία. Παραδείγματος χάριν, δεν συμφωνούμε εάν η επανάσταση ήταν «εθνικιστική» ή ταξική, με όρους 19ου αιώνα. Ακόμα, η ιστορία του 20ου αιώνα αντί να μας ενώνει μας χωρίζει.

Ο κοινός μας πολιτισμός είναι ένα ζητούμενο γιατί υπάρχουν παράλληλα οι δυτικές και οι κυρίαρχες ανατολικές μας ρίζες και αντιλήψεις. Πόσο μάλλον όταν αυτό το ίδιο δίπολο γίνεται πολιτικό σύνθημα «ανήκομεν εις την δύσιν» αλλά και πεδίο αντιπαράθεσης.

Για να είμαι δίκαιος, πολλές φορές «ομιλούμε» την ίδια γλώσσα. Όχι πάντα (δημοτική-καθαρεύουσα-“nea ellinika” + emoticons). Όμως γίνεται όλο και πιο δύσκολο να συνεννοηθούμε. <3

Η θρησκεία -δεν σχολιάζω το ότι δεν συμφωνώ απόλυτα με τον ορισμό- είναι ή καλύτερα έχει υπάρξει στοιχείο προσδιορισμού της ταυτότητας και κιβωτός αξιών που μοιραζόμαστε, διαχρονικά. Σ' εμάς λόγω ορθοδοξίας και σκλαβιάς, είναι λίγο πιο έντονο αυτό από ότι σε άλλες χώρες, έθνη και λαούς.

Μένουν λοιπόν οι κοινές επιδιώξεις. Δηλαδή να συμφωνούμε σε γενικές γραμμές για πράγματα όπως: Ανάπτυξη σημαίνει μείωση της ανεργίας και αύξηση του βιοτικού επιπέδου σε πραγματικούς όρους. Να δίνουμε κοινές απαντήσεις –κατά μεγάλη πλειοψηφία- σε ερωτήματα όπως:  Στο μέλλον η Ελλάδα θα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της ευρωπαϊκής οικογένειας ή όχι; Με Ευρώ ή με «δραχμή»; Υπέρ ή κατά της ιδιωτικής πρωτοβουλίας; Το κέρδος είναι καλό ή κακό; Δίχτυ ασφαλείας για όσους βρίσκονται σε ανάγκη ή κοινωνικό κράτος για όλους αδιακρίτως; Η Δημόσια παιδεία είναι και δωρεάν; Η ιδιωτική ή και ένα μεικτό σύστημα είναι καλό ή κακό; Το δημόσιο αγαθό είναι ιδιοκτησία αυτού που το παράγει, αυτού που το χρησιμοποιεί ή όλων; Οι νόμοι εφαρμόζονται για όλους ή μόνο για τους άλλους; Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη; Το νόμιμο είναι και ηθικό; Η δημοκρατία είναι υπέρτατο αγαθό, όπως η ελευθερία ή/και η ανεξαρτησία; Και τόσα άλλα.  
Έτσι, χωρίς κοινή ιστορία, πολιτισμό, αξίες, επιδιώξεις και γλώσσα, τι έθνος είμαστε;

- Ανάδελφο! (όπως έλεγε ο Σαρτζετάκης)

ΥΓ. Όσοι αγχώνεστε με την λέξη έθνος, μην ανησυχείτε. Ούτε ένας λαός γίναμε!

Λέει ο δάσκαλος: «Οι άνθρωποι που είναι μόνιμα εγκατεστημένοι σε μία χώρα (μια εδαφική έκταση με καθορισμένα σύνορα) και έχουν την ιθαγένειά της αποτελούν τον λαό της. Ο λαός μιας χώρας, για να συμβιώσει, χρειάζεται να οργανωθεί και να δημιουργήσει κανόνες-νόμους που να ρυθμίζουν την κοινωνική του ζωή. Οι πολίτες, με τους αντιπροσώπους που εκλέγουν, θεσπίζουν αυτούς τους νόμους. Ο ανώτερος νόμος του Ελληνικού κράτους είναι το Σύνταγμα» … το οποίο έχουμε γραμμένο εκεί …